Zorg voor mannen die lijden in
de stilte van een verzwegen leven

Riny Clarijs biedt hulp aan mannen die vroeger als kind seksueel misbruikt zijn. Ongeveer één op de zes mannen in Nederland heeft met een vorm ervan te maken (gehad). Al is het vijf, tien, twintig of veertig jaar geleden dat je in aanraking kwam met seksueel geweld, je leven kan nog steeds belast worden door die vreselijke jeugdervaring.

Met name vroege seksuele ervaringen kunnen je hart doen verkillen. Vervelende ervaringen op seksueel gebied leiden tot diepgaande trauma’s

  • Heb je vroege seksuele herinneringen?
  • Kan je het niet meer uit je hoofd zetten?
  • Wil je weten wat wel en wat geen seksueel misbruik is?
  • Wil jij erkenning voor de pijn en de gevolgen van seksueel misbruik?
  • Blijf je steeds tegen de zelfde dingen aan lopen in jouw huidige leven?
  • Heb je het idee er alleen voor te staan?
  • Ben je op jouw hoede voor anderen?
  • Kom je soms in conflict met autoriteiten?
  • Wil je dat iemand naar jou luistert?

Voorstellen

Mijn naam is Riny Clarijs.
Contextueel pastoraal counselor, traumaseksuoloog, ervaringsdeskundig.

Het is mijn missie om mannelijke slachtoffers en medeslachtoffers van seksueel misbruik een luisterend oor aan te bieden. Ik zie mezelf als iemand die even meeloopt in jouw levensfase. Belangrijke sleutels zijn voor mij veiligheid, zorgvuldig luisteren en aansluiten bij wat zich aandient. Ik help om gedachten en gevoelens onder woorden te brengen.

De gesprekken hebben als doel jou te begeleiden en te ondersteunen in jouw leefsituatie op de weg van genezing en herstel. Ik werk vanuit een christelijk georiënteerde grondhouding met aandacht en respect voor de persoon en zijn context.  

Hulpverlening

Individueel gesprek

  • 1 tot maximaal 1,5 uur
  • wandelgesprek is mogelijk
  • het geheim doorbreken, serieus nemen en onder ogen zien.
  • (geloofs)vraagstukken in jouw leven rondom misbruik.
  • loskomen van de dader.
  • jezelf opnieuw leren kennen.
  • betekenis geven aan de ervaring.

Partnergesprek

  • 1 tot maximaal 1,5 uur
  • het misbruik onder ogen zien en serieus nemen.
  • Kennis en inzicht over wat de gevolgen zijn van het misbruik wat jouw partner is overkomen.
  • (geloofs)vraagstukken in jullie relatie / persoonlijk.

Tarieven

Het tarief voor de gesprekken is 50 euro per gesprek. Mocht het financiële aspect een reden zijn om je te weerhouden om hulp te vragen, dan ben ik bereid om te overleggen over een eventuele tegemoetkoming.

Voorlichting

Seksueel misbruik maakt traumaseksueel en veroorzaakt een psychische dwarslaesie. Het breekt de draad van verbondenheid. Slachtoffers hebben vaak het gevoel dat de band met zichzelf, de ander en God fundamenteel verbroken is. Die breuk ervaren ze in hun eigen lichamelijkheid en in de beleving van hun seksualiteit. Hun gevoel van eigenwaarden is ontnomen.

Ze voelen zich schuldig, machteloos, woedend en angstig. De ander zien ze als onbetrouwbaar en supermachtig. Ook God heeft hen in de steek gelaten, net zoals medemensen dat deden.

Gezinnen schudden op hun grondvesten als er zich binnen de muren van het huis misbruik voordoet. Maar ook als de dader niet tot de familiaire context behoort wordt de verbondenheid binnen het gezin zwaar op de proef gesteld. De band die vroeger onverwoestbaar leek blijkt ineens erg broos te zijn. Het weefsel is geschonden, de draad gebroken.

 

Het levensverhaal eindigt niet waar de draad gebroken is. Het gaat verder, daar waar slachtoffers weer verbinding weten te vinden, waar de draden weer aan elkaar worden geknoopt, al-zoekend naar antwoorden op vele vragen en gevoelens. Het weefsel zal de sporen dragen, zowel van de breuk als van de reparatie. Maar, het draagt ook de sporen van ons geloof in een God die mensen nooit loslaat. Ook al voelen slachtoffers van seksueel misbruik zich soms enorm verlaten en moeten ze soms opnieuw uitvinden wie Hij is.

Mis-moeting

Het verhaal van seksueel misbruik is nog altijd moeilijk bespreekbaar, ook binnen de christelijke gemeenschap. Door gebrek aan kennis en goede informatie over dit onderwerp voelt men zich vaak handelingsverlegen en gaat om de problematiek heen. De kans is groot dat de pastorale ontmoeting eindigt in een “mis-moeting”.

Pastorale zorg

De kerk draagt pastorale verantwoordelijkheid voor al haar leden. Vanuit deze pastorale verantwoordelijkheid mogen we ook met de slachtoffers van seksueel misbruik mee- oplopen, veilige ruimte bieden om hun verhaal te vertellen.

Voor zowel kerkenraadsleden, pastoraal werkers als gemeenteleden is het belangrijk dat kennis en aandacht ten aanzien van seksueel misbruik wordt vergroot. Hierdoor kan de signaalgevoeligheid worden versterkt en kunnen pastoraal werkers beter anticiperen op het verhaal van gemeenteleden van wie seksuele grenzen in de jeugd zijn overschreden.

Vorming & toerusting

Het Centrum voor Mannenhulp zet zich in ter bevordering van de pastorale ontmoeting met mannen van wie seksuele grenzen in de jeugd zijn overschreden. Het vinden van een taal of van woorden voor het verhaal dat een plek moet krijgen in de geschiedenis van deze mannen is de eerste en belangrijkste stap op weg naar herstel. Pastorale bezoekers kunnen door oprechte aandacht en luisterende betrokkenheid hierin ondersteunend zijn.

In het kader van vorming en toerusting van uw pastoraal team gaat ik graag met u in gesprek over de impact en invloed van seksueel misbruik en de pastorale zorg vanuit uw gemeente.

    De gevolgen van Seksueel misbruik

    Praten over seksueel misbruik is niet gemakkelijk. Veel mannen die als kind seksueel misbruikt zijn, hebben het gevoel dat ze het voor zichzelf moeten houden. Dat een man altijd sterk moet zijn en het zelf wel op kan lossen.
    De stap naar hulp is niet gemakkelijk. Het is belangrijk dat je niet met je “geheim” blijft rondlopen en op zoek gaat naar hulp. Praten over je ervaringen en gevoelens is belangrijk om er afstand van te kunnen nemen en de regie over je leven terug te krijgen. Door er over te praten kun je inzicht krijgen in de verbanden tussen je verleden en patronen in je huidige leven. Het helpt je los te komen uit de cirkel waarin je rondjes blijft draaien in je vaste overtuigingen

    Moment en schade

    Op het moment dat de eerste seksuele handelingen worden gedaan raakt je innerlijk verscheurd en gefragmenteerd. Op dat moment verandert je wereld. Alle geleerde regels zijn niet meer van toepassing. Ja en nee doet tegelijk zijn intrede. Ik wil het wel, ik wil het niet. Of: ik wil het niet, maar ik doe het wel. Het is een moment waar ontstaat dat je niet meer kan praten, je bevriest, je kunt geen woorden meer vinden en uitbrengen voor wat je meemaakt. Dat moment van verstomming zal blijven totdat je dat moment later in je leven terugvindt en iemand je helpt weer te praten. Bij een seksuele relatie als kind, ongevraagd, ontstaat er schade. Het is het moment dat je wordt toegeëigend en je niet meer van jezelf bent. Je bent bezet geraakt door iets waar jezelf niet voor koos. De dader heeft zich tussen jou en jezelf genesteld. Je wordt onvrij en slaaf. Na het moment is dit alles verpakt in een hoes van schaamte en schuld waarop in grote letters staat……. GEHEIM!!

    De schade die op dat moment ontstaat: je raakt een deel van jezelf kwijt, je raakt innerlijk verdeeld, gespleten. Door de tegenstellingen zonder antwoord. Om de tegenstellingen op te lossen heb je snel iemand van buitenaf nodig die je daarbij helpt. Als die er niet is, probeer je het zelf. Maar tussen jou en jezelf zit de dader. Zonder hulp blijf je daarmee bewust of onbewust bezig. De schade is dat de innerlijke verdeeldheid oorzaak is van: onmacht, leven in een trauma, traumaseksualiteit, psychische dwarslae

    Tussentijd

    In het moment van het misbruik raak je beschadigd. Als je het aan niemand hebt kunnen vertellen begint de tussentijd. In de tussentijd ben je je niet meer zo bewust van het seksueel misbruik. Je moet het weten voordat je het kan zien. Als je goed kijkt zie je dat het misbruik je leven sterk beïnvloedt. Hierover kun je lezen in de psychische dwarslaesie waarmee je leeft. In de tussentijd leef je de gevolgen zoals: tweestrijd, onveilig voelen, onverklaarbare somberheid, niet weten wat je wilt, schrikachtig, lichamelijke klachten, niet voelen, apathie.

    Traumaseksueel: vervloeien met de ander, slachtoffergedrag, dadergedrag, ongevoelig overkomen, hyperseksueel, dwangmatig, controle willen houden, gedissocieerd, herbelevingen, onverklaarbare pijn, lichaam is niet van jezelf, hyperactief, vermijdend, geen keuzes kunnen maken, kort lontje, je niet kunnen geven in relaties, ontkenning van wat is gebeurd, bevroren zijn, grenzeloosheid, geen beheer over je agressie, verslavingen, je geen man voelen, angst om je kinderen aan te raken, bang voor daderschap, bang voor aanraking en jezelf verliezen als iemand in de buurt komt.

    Psychische dwarslaesie: altijd klaar staan voor anderen, je bij voorbaat schuldig voelen, voortdurend denken dat je het fout gedaan hebt, zinloosheid ervaren, overleven, gevaar opzoeken, leven in je hoofd, geen recht voelen om te leven, overtuigd zijn dat jij de veroorzaker bent van leed, zelfbeschadiging, eetproblemen, ben ik homo of niet, angst voor mannen, de drager zijn van een groot geheim, je schamen voor anderen, anderen niet tot last willen zijn en agressiestoornis.

    In de tussentijd overleef je
    Veel mannen met een misbruikverleden hebben overlevingsmechanismen ontwikkeld. Als er iets is in je leven wat te groot is om aan te kunnen, om te kunnen bevatten, ga je er van weg. Mensen zijn heel creatief om te zorgen dat ze kunnen overleven. Dat gaat door niet te voelen over iets wat men niet aan kan. Favoriete mannelijke strategieën om niet te voelen zijn:
    1. Veel werken en nog eens werken
    2. Drinken en nog eens drinken
    3. Sporttraining zonder begrenzing
    4. Blowen en weer blowen
    5. Computeren, eindeloos computeren
    6. Seksuele prikkeling zoeken
    7. Altijd onderweg zijn
    8. Je ergens instorten zonder grenzen (muziek, auto’s ect)
    9. Je vastbijten in strijd voeren (onrechtvaardigheid bestrijden)

    Voor verwerking van vervelende of schokkende ervaringen moet je stilstaan bij de dingen die je vroeger overkomen zijn. Je moet voelen wat er over te voelen valt. Als je stopt met dit overlevingsmechanisme ga je je rot voelen, wordt je ziek. Overlevingsstrategieën werken maar tijdelijk. Vroeg of laat moet je stoppen. In het verleden dienden ze een goede zaak om niet te voelen (als ontsnapping aan misbruik), maar uiteindelijk slopen ze je en kunnen ze de aanleiding zijn van een burn-out.

    Je wordt getraumatiseerd in je seksualiteit, traumaseksueel.

    Traumaseksualiteit

    Traumaseksualiteit is een tijdelijke seksuele identiteit die ontstaat na een schokkende ervaring in de jeugd, waarbij seksualiteit de hoofdrol speelde en waarvan leeftijds- en /of machtsverschil tussen de betrokkenen bepalende factoren waren. Het is het moment van deze ervaring waarbij seksualiteit en trauma verbonden raken. Deze tijdelijk identiteit kan een leven duren. Door seksueel misbruik raak je een deel van jezelf kwijt en wordt je traumaseksueel. Als iemand je seksueel in de macht heeft dan heeft iemand je totaal in de macht. Op seksueel gebied zijn er ernstige gevolgen.

    Het eerste gevolg is dat je seksueel te vroeg wordt geactiveerd. Je krijgt daardoor een verstoorde seksuele ontwikkeling. Dat geeft problemen met je puberteit en je seksualiteit raakt gekoppeld aan de ervaringen die je hebt waardoor je verlangen ontwricht raakt (ik kom maar niet los van de ervaringen). Je kunt verwarring krijgen over je seksuele identiteit en over mannelijkheid en vrouwelijkheid. Ook kun je verslaafd raken aan bepaald seksueel gedrag. Al deze gevolgen komen samen in het begrip traumaseksualiteit. De kern van alle onderstaande gevoelens en gedragingen is dat de macht van de dader van het seksueel misbruik nog altijd aanwezig is gebleven in je seksualiteit.

    De dader blijft aanwezig
    Dat betekent dat in al je relaties de dader aanwezig is. Dat maakt dat je een soort driehoeksrelatie hebt en er twijfels zijn over wat je zelf wel of niet wilt op seksueel gebied (eigen seksualiteit tegenover de opgedrongen seksualiteit van de dader). Ook in het zich herhalende trauma waarin lust en seksuele bevrediging zoeken belangrijke drives zijn, komt de dader en zijn daden in het actief slachtofferschap naar voren. In alle activiteiten komen niet alleen vragen op over de waarlijk eigen seksuele behoeften maar ook de eigen seksuele voorkeur. Tot slot kan de eigen sekse identiteit een onderdeel zijn waarin de dader als identificatie-figuur nog een belangrijke rol speelt.

    Hoe kun je merken dat je traumaseksueel bent?
    1. Je hebt een driehoeksrelatie
    2. Twijfels over eigen lust
    3. Actief slachtofferschap
    4. Verwarring over de seksuele identiteit
    5. Verwarring over sekse identiteit

    1. Driehoeksrelaties
    Je hebt vaak driehoeksrelaties zonder dat je het bewust bent. De dader en zijn daden leven in je voort. In relaties blijft de dader als derde aanwezig en heeft hij de macht om op willekeurige momenten zich te laten gelden. Partners merken dat er “iets tussen jullie zit”. Het is het niet goed benoembare gevoel dat je nooit helemaal bereikbaar bent.. Als je onverwacht aangeraakt wordt dan schrik je en verstart je lichaam.

    2. Twijfels over eigen lust
    Seksueel misbruik verstoort je eigen seksuele ontwikkeling en daarmee ook de gezonde ontwikkeling van jongen naar man. De verwarring over de prettige lustkant in het misbruik zorgt in de latere traumaseksualiteit voor een scala van verwarrende gevoelens over welke lust nou van jezelf is en welke niet. Het misbruik ontwricht je verlangens. De seksualiteit van een ander neemt je in bezit. De vraag die in het misbruik naar voren komt “wil ik dit zelf of wil ik dit niet” zet zich later door. Dat wordt zichtbaar in tegenzin hebben en seks niet echt prettig vinden en zelfs liever geen seks hebben. Het kan een vorm krijgen van seksuele apathie. Ook kun je seksuele activiteiten ondernemen waar je niet achter staat en waar je achteraf spijt van hebt en jezelf vies voelt. Er is een ontwrichting van je verlangens ontstaan en dit verstoort je intieme relatie.

    3. Actief slachtofferschap
    Dit is de herhaling van het seksuele trauma, waarbij alle rollen uit het seksueel misbruik gespeeld worden in seksuele contacten. Dat is met name de slachtofferrol en als je je geïdentificeerd hebt met de dader, de daderrol.

    Uit het actief slachtofferschap is altijd een patroon te reconstrueren. Er is een aanloop naar aanleiding van een trigger. Meestal is dit het alleen voelen, geïsoleerd voelen ten opzichte van anderen of iemand die op een speciale manier naar je kijkt. Het is je verhaal bestaande uit een mix van opwinding, angst en spanning, lust en meestal seksuele bevrediging. Dit vindt plaats in een roes en kan een zeer verslavende seksuele activiteit zijn. De roes is te vergelijken met een heroïneverslaving. De hersenen maken echter zelf de stof aan die bij heroïne van buitenaf wordt toegediend. Deze verslaving aan seks is zeer ernstig. Het is herhalend en dwangmatig. Op een dag wordt je lust een last.

    4. Verwarring over seksuele identiteit
    Bij veel jongens en mannen speelt de vraag: ben ik homo door het misbruik? Mannen met seksueel misbruikervaringen twijfelen vaak over hun seksuele identiteit. Ben ik nou homo of hetero? Komt het door het seksueel misbruik of was ik al zo?

    In het moment van het misbruik raakt ook je mannelijkheid en de eigen seksuele identiteit op de achtergrond. Ik heb het gedaan met een man en werd opgewonden. Ik ben een homo is dan een onterechte conclusie. Doordat je mannelijkheid wegraakt en je ontwikkeling tot man bemoeilijkt wordt, blijf je een jongen. Je draagt een verloren deel in je mee en kunt hierdoor vermoeden dat je homoseksueel bent.

    5. Verwarring over sekse identiteit
    Soms is de verwarring op dit gebied ernstiger: niet alleen homo/hetero loopt door elkaar maar ook de mannelijke en vrouwelijke identiteit. Afhankelijk van wat er is gebeurd in de misbruikervaring kan er twijfel ontstaan over je seksuele geaardheid en over welke seksuele rol je wilt aannemen. Sommige mannen hebben sterke behoefte in seksualiteit de vrouwelijke rol aan te nemen. Een ander punt is het niet kunnen verwerven van de mannelijke identiteit.

    Mannelijke identiteit
    Identiteit is dat je besef hebt van wie je bent, het gevoel te hebben constant dezelfde persoon te zijn. Je hebt een “ik” die het leven regisseert en in beheer heeft. Na seksueel misbruik ervaren mannen dat er iets van hen gestolen is. De puberteit is hen afgenomen. Het is een te vroeg openen van je seksualiteit nog voordat je er ooit aan had kunnen denken. Ook het aannemen en aanleren van een eigen identiteit (vaak is de dader een rolmodel) raakt verstoord. Het verwerven van een mannelijke identiteit is na misbruik zeer lastig.

    Door getraumatiseerd zijn in je seksualiteit ontstaat er een psychische dwarslaesie.

    Psychische dwarslaesie

    Je leeft de schade, dat zie je in de gevolgen. Je hebt een leven met een scheur door je lijf en een barrière tussen je hoofd en lichaam. De schade die door het misbruik ontstaat is een psychische dwarslaesie.In het moment van het misbruik ontstaat een fatale combinatie van gespletenheid in de persoonlijkheid van de jongen, met een barrière die ontstaat tussen het hoofd en het lichaam. Het zijn de schadelijke, destructieve krachten die later zo waarneembaar zijn in de gevolgen van het seksueel misbruik en die samenkomen onder de noemer van psychische dwarslaesie. Vooral omdat het een verlammend, afsluitend, blokkerend, machteloos makend, vernauwend effect heeft op je hele zijn.

    Wat is een leven met een scheur in je lichaam?
    – Het is een leven met twee delen: een bevroren deel en een survivor (overlever) deel
    – Het is een leven met klachten
    – Het lichaam geeft het aan
    – Je kunt een leven hebben met weerloosheid, angst en agressie
    – Je voelt je onveilig
    – Je kunt moeilijk grenzen aangeven
    – Je eigen behoeften zijn niet goed bereikbaar

    Er zit een blokkade tussen je hoofd en lichaam
    – Het contact tussen je lichaam en je hoofd in verstoord
    – Je kan niet alles zeggen wat je voelt
    – Het is een leven met een geheim
    – Er is schaamte en verlegenheid
    – Er is verwarring
    – Je kunt geïsoleerd, eenzaam en depressief zijn
    – Sociale uitzondering, contact met anderen is lastig
    – De mensen kennen je niet
    – Je hebt een belemmering tussen je partner en kinderen
    – Vaderschap

    Mijn lichaam weet het nog, het lichaam geeft herinneringen aan
    Wij hebben niet alleen een geheugen in ons hoofd wat herinneringen voor ons bewaard. Er bestaat ook een lichaamsgeheugen dat traumatische ervaringen bewaard. Het kan zijn dat de misbruikervaring helemaal uit het bewustzijn is verdwenen. Het lichaam laat merken dat er iets onopgelost is. De scheiding die door de daad wordt aangebracht is dat we naast het overleverdeel ook een bevroren deel in ons meedragen. De scheiding in ons kan erg zeer doen. Letterlijk kunnen sommige mannen aangeven waar de scheiding in hun lichaam loopt. Het kan lichamelijke klachten geven waarvan de oorzaak in de medische zorg niet gevonden wordt.

    Je lichaam tracht het verhaal te vertellen
    Als je goed luistert naar je lichaam dan kun je het verhaal dat het wil vertellen waarnemen. Maar de reactie op pijn en gevoelspijn is meestal verdoving en afleiding zoeken.

    Signalen die je lichaam kan geven: pijn, schrikken, je vies voelen
    Plotselinge aanrakingen geven een schrikreactie: aangeraakt worden door je partner is soms prettig, soms wil je lange tijd geen lichamelijk contact. Je komt in de paradox: je hebt de behoefte om lichamelijk contact te voelen. Maar zodra de aanraking komt, verstijft je lichaam, je voel jezelf weggaan of agressie opkomen. Je zou de ander van je willen afslaan. Soms kan dat zo voelbaar zijn dat de dader er als het ware tussen schuift. Dan komt plotseling het ja-woord en geef je je zelf over. Het is nee of ja, maar er is niets tussenin. Doordat je lichaam niet helemaal meer van jezelf is raak je het beheer kwijt. Het verfijnde grijze gebied, waarbij je steeds kunt voelen of iets prettig is of niet, raakt defect door seksueel misbruik.

    Ik blijf mij vies voelen. Veel mannen spreken over douchen en toch niet schoon worden. De behoefte om ervaringen weg te wassen blijft. Het gevoel vies, bezoedeld te zijn blijft aan en in je lichaam hangen. Uiteindelijk kan het resulteren dat je jezelf totaal wegmaakt en jezelf slechts een gebruiksvoorwerp gaat voelen. In “bevroren toestand” kun je redelijk functioneren maar zodra je aan verwerken begint kunnen alle symptomen terugkomen. Letterlijk komen striemen of pijn in volle hevigheid terug. Maar je lichaamsgeheugen zorgt er helaas voor dat je in de oude toestand terecht komt als er maar iets is in je buurt wat herinnert aan toen ( vertrekken uit je lichaam, dezelfde reacties vertonen als tijdens het misbruik).

    Onveilig voelen
    De jongvolwassen mensen in de omgeving van een kind zijn meestal de personen van wie je als kind houdt en afhankelijk bent. Misbruikt worden door zo’n persoon ondergraaft daarom het basisgevoel van veiligheid. Wantrouwend in het leven staan is daarvan het gevolg en meestal de verkeerde mensen je vertrouwen geven. Veel slachtoffers van seksuele kindermishandeling hebben problemen met het aangaan van relaties. Anderen storten zich juist in onveilige relaties waardoor het seksueel geweld zich herhaald.

    Je lichaam heeft een eigen beveiligingssysteem. Al groeiend en lerend zul je merken dat je beveiligingssysteem een achtergrond systeem is geworden waar je op kunt bouwen. Het draait op de achtergrond, neemt waar, zorgt dat je niet over de rand van de afgrond en niet in zeven sloten tegelijk loopt. Het is op onbewust niveau werkzaam, maar het is bekwaam. Als je de straat oversteekt zorgt het ervoor dat je niet onder een vrachtauto zult lopen. Onbewust maakt het de balans op tussen vertrouwen en wantrouwen in een situatie. Het zorgt er voor dat je in zelfvertrouwen een beslissing kan nemen. Dit alles gaat heel snel, het gaat automatisch.

    Dit mooie systeem raakt verstoord!
    Dit proces van de automatische piloot, van onbewust werkende beveiliging, raakt verstoord en onbruikbaar door de schokkende ervaring. Zodra je veiligheidssysteem niet meer voldoende bekende gegevens binnenkrijgt zal het terugvallen op een oer-overlevingsmechanisme. Meestal kiest het voor een reactie van vluchten, vechten of verstarren. Je bent waakzaam: je gaat over van beveiliging op bewaking! Iets wat voor anderen vanzelfsprekend is, is voor jou niet te begrijpen en niet te voelen. Je bent alleen maar op je hoede of, en dan wordt het gevaarlijk, je geeft jezelf helemaal over aan iemand die je niet kent maar die aardig voor je is. Daardoor ligt de herhaling van het misbruik voortdurend op de loer.

    Grenzen: bij elke grens begint mijn niemandsland
    Moeite hebben met grenzen stellen. Seksueel misbruik en het verlies van beheer over eigen grenzen horen bij elkaar. Degene die jou als jongen moet leren wat grenzen zijn en je moet helpen om je die grenzen zelf te leren gewaarworden en aan te geven, maakt gebruik van je kwetsbaarheid en afhankelijkheid. Vaak is er ook een lange periode van “grooming” waarin de grenzen rondom intimiteit en seksualiteit steeds verder verlegd worden. Het begint liefdevol en eindigt bij misbruik. Juist in een levensfase dat het eigen “ik” zich ontwikkeld en je als jongen van nature volop je grenzen aan het verkennen bent, heb je een sparringpartner nodig die net op het juiste moment het leerzame “nee” tegen je zegt. Als je dat niet hebt wordt het gevoel van grenzen te hebben en de baas te zijn over je eigen leven verstoord. “Nee” zeggen kost dan, ook op latere leeftijd grote moeite. Als het nee dan toch uiteindelijk komt, is het te laat. Het is te ver gegaan en dan komt het gevoel van misbruikt te zijn sterk naar voren. Dat geeft conflicten in relaties, vriendschappen en in de werksituatie. Het is vaak een reden om burn-out te raken.

    Kinderen kunnen zich uitsluitend ontwikkelen tot individu door begrenzing te voelen. Een scheiding te voelen tussen de grenzen en de behoeften van de ander en die van jezelf. Niemand kan beweren dat kinderen geen seksualiteit hebben. Dat wil niet zeggen, dat die seksualiteit voor volwassenen beschikbaar is. Juist de begrenzing door volwassenen hierin is goed en leidt een gezonde seksuele ontwikkeling in goede banen.

    De gebroken macht
    De macht van de dader wordt geïnternaliseerd en houdt de scheiding in stand. De woorden en daden van de dader zijn de jouwe geworden. Door de breuk in de innerlijke eenheid raakt de mogelijkheid om adequaat te reageren in gewone, dagelijkse situaties verstoord. Je hebt door het bevroren deel in je niet de beschikking over al je bronnen. Signalen zijn dat je jezelf niet goed kenbaar kunt maken of niet je agressie op een gezonde manier kunt inzetten. De macht van de dader nestelt zich in je systeem.

    Nog niet volledig man, leven met een “frozen kid” in jezelf
    Wat je lichaam niet kan oplossen tracht je hoofd te doen. Je hoofd maakt overuren en is onmachtig te helpen oplossen. Deze gebroken macht geeft momenten waarop je weerloos bent en je niet bestand bent tegen woorden en daden van anderen. Daardoor voel je je onzeker en wordt je eigenwaarde aangetast. Te veel angst en een agressiehuishouding die niet werkt hebben als resultaat dat klachten verergeren en het gevoel van hopeloosheid aangewakkerd wordt. De gezonde agressie die iedereen gebruikt om zijn eigen territorium te beschermen ontbreekt bij seksueel misbruikte mannen. Het is afhankelijk zijn of uit de slof schieten, met niets er tussenin.

    In de gebroken macht gaat ook de mogelijkheid verloren om goed de eigen behoeften te kunnen onderkennen en formuleren. Er is verwarring over de eigen wensen tot lust en aanraking. In de herstelperiode komt dit vermogen terug.

    Doordat je niet meer de beschikking hebt over je hele zelf, is er ook een laag gevoel van eigenwaarde. Een negatief zelfbeeld hebben, onzeker zijn en moeite hebben met het bepalen wat je zelf wilt en plezierig vindt. Je eerder laten leiden door wat je denkt dat de buitenwereld wil, dan door wat je zelf wilt. Het in het duister tasten naar wat je zelf wilt, voedt de afhankelijkheid van anderen en het ondermijnt het gevoel van eigenwaarde.

    Introjectie en projectie
    Je ziet in anderen je dader. Een bekend verschijnsel bij onverwerkte ervaringen is dat je projecteert. Dat betekent dat sommige mensen een oude ervaring bij je oproepen. Soms weet je zelf niet dat dat gebeurt, maar je herkent op den duur je gedrag bij een bepaald type mens.

    Veel projecties komen terecht bij chefs, bazen, autoriteiten. Het feit of gevoel dat ze macht over je kunnen uitoefenen is soms genoeg om je heftig te laten reageren, je kwaad te maken, je onrechtvaardig behandeld te voelen en of je niet gehoord of gezien te weten. De werkelijkheid wordt vertroebeld door je verleden. Ook kan een buurt of een plek zoveel oproepen dat je die gaat mijden. Door het contact dat -als je niets doet aan verwerken- blijft met de dader kan hij/zij op vele manieren je gedrag bepalen. Je mijdt bijvoorbeeld een bepaald gebied waar het is gebeurd of waar de dader woont. Alleen al in de richting van de wijk te lopen roept dan al veel angst of andere gevoelens op. Andersom kan ook: je weet niets meer van de dader, maar je gaat steeds naar de plek waar het gebeurd is. Je moet even langs rijden op weg naar huis.

    Opnieuw beleven
    Vroeg of laat komt de seksuele ervaring naar boven en zoekt zijn uitweg. Dat is dan meestal het begin van een moeilijke periode in je leven. Als dat gebeurt in herbelevingen dan is dat niet zo prettig. Plotseling komt, zomaar uit het niets, de ervaring terug. Je voelt de angst en de ontreddering. Als je herbelevingen krijgt dan is het goed als je partner of een vriend rustig blijft en niet in paniek raakt. Geruststellende woorden helpen hierbij. Wat moet je ermee als dat je overkomt? Als je hierdoor wordt overvallen, terwijl er nooit iets aan de hand was, moet je gaan reconstrueren wat er ooit met je is gebeurd. De herbelevingen geven je de pijnlijke informatie. Langzaam worden de puzzelstukjes zichtbaar. Door beelden, snelle flitsen, fragmenten van bewegingen.

    In deze fase is het goed om professionele hulp te zoeken. Je ontdekt later dat het niet zomaar gebeurt. Er waren triggers die de herbelevingen hebben gestart. Het kan een spaak van een wiel zijn in de zon, een groene regenjas, een blauwe overal, een rode tankauto, poetskatoen of een bepaalde blik in iemands ogen. Reconstrueer het verhaal, vertel het, zoek uit wanneer, waar en wat is er gebeurd. Die reconstructie is vaak nodig bij mannen die heel jong waren (onder de vijf jaren) en de seksuele handelingen plaatsvonden in deze ontwikkelingsfase. Je ervaring zit opgeslagen in je lichaam dat het verhaal verteld door middel van alles wat het in zijn macht heeft. Het lastige is dat je lichaam alleen geen woorden heeft om het te vertellen. De herinneringen zitten in pijn, geur, een enkel fotografisch beeld, paniek en angst. De ervaring is in een moment gestold en ontdooit langzaam na tientallen jaren.

    Leven met een geheim

    Je leeft met een geheim. Je hebt gezworen niets te vertellen. Die afspraak kan je alsnog in de weg zitten om er iets over te zeggen. Je keel knijpt dicht. Wie wil nu een verrader zijn? Het geheim is een vals geheim: het is niet een geheim tussen twee gelijken maar tussen een kind en een volwassene. Het dient totaal twee verschillende belangen. Het kind wat een speciaal kinderlijk geheim afsluit. Het is een spannend geheim dat je samen hebt. Je hebt een speciale binding. De volwassene of adolescent spreekt het geheim af met het kind omdat het niet mag uitkomen, omdat wat gebeurt bij de wet verboden is.

    Isolement, eenzaamheid
    Veel mannen creëren hun eigen wereldje. Alleen op de wereld. Ze hebben last van diepe eenzaamheidsgevoelens en het gevoel afgesneden te zijn van anderen. “Mensen begrijpen mij niet en ik kan het ook niet uitleggen, want ik heb er geen woorden voor”.

    Sociale gevolgen
    Seksueel misbruik verandert je plaats in het gezin en in groepen. Het geheim dat je meedraagt komt tussen jou en andere mensen te staan. Het sociale functioneren is niet meer vanzelfsprekend, door de manieren waarop je jezelf veiligheid en geborgenheid verschaft. Als het buiten het gezin gebeurde zijn er veel jongens die door schaamte of om hun ouders niet te belasten hun verhaal niet vertellen. Misbruik komt nooit vanzelf. Het heeft altijd een bedding waarin dat plaatsvindt. Sommige mannen spreken over mishandeling en verwaarlozing waardoor ze zich alleen voelden. Anderen praten over het niet gewenst zijn door hun ouders, de positie in het gezin waardoor ze nergens bij hoorden. Het geïsoleerd zijn maakt dat er een sterke behoefte ontstaat aan waardering, liefde en aandacht. Het isolement en die sterke behoefte maken kwetsbaar voor seksueel misbruik.

    Een verhaal: “Ik wil mijn ouders geen verdriet doen, mijn vader en moeder hebben mij al een gelukkige jeugd gegeven. Ik heb daarom besloten om niet te vertellen wat mijn oom met mij deed. Het is alleen lastig omdat het mij in een dilemma heeft gezet. Het lijkt een keuze te zijn voor hun geluk of het mijne”

    Contact ouders
    Het contact met ouders raakt verstoord. Als misbruik niet besproken wordt, komt seksueel misbruik tussen jou en je ouders te zitten. Op de een of andere manier moet het in de openheid komen, besproken worden en een plek krijgen. Het boek moet open. Als dat nooit gebeurt, blijft het iets wat op de achtergrond een eigen leven leidt. Ook al denk je er jaren niet aan, het gaat nooit over, je hele leven niet. Op momenten dat het er op aan komt, wil het geheim zichzelf toch onthullen.

    Vaderschap
    Gevolgen voor het vaderschap. Dit houdt een aantal vaders tegen. Veel mannen hebben angst om hun misbruik door te geven aan hun kinderen. Ze zijn bang om zich niet te kunnen beheersen. Deze angst is soms gegrond, vaak ongegrond, maar hij is er wel. Bij het laten plassen van hun kinderen of het onder de douche gaan komen de oude beelden weer terug. Ook kan het vermijden van dit soort zorgfuncties gevolgen hebben voor de relatie ouder-kind.

    Het komt voor dat je afstand houdt en je kinderen niet of nauwelijks aanraakt omdat je steeds bang bent om je grenzen niet te kunnen beheersen. Je zal hen niet aandoen wat jou is overkomen. Kinderen voelen zich daardoor vaak verwaarloosd.

    Je kind bereikt de leeftijd van jouw leeftijd waarop het misbruik begon. Vaak komt dan pas in alle hevigheid het misbruik terug. Je kind brengt je in contact met het kind dat jij toen was. Sommige vaders worden zeer emotioneel en gaan hun kind overdreven beschermen of gaan hun kind onbewust afwijzen.

    Verwerken is werk!

    Kan je het seksueel misbruik achter je krijgen en raak je vrij van alle negatieve gebeurtenissen in je leven? Kun je de tegenstrijdigheden en machteloosheid oplossen? Ja dat kan, verwerken is een natuurlijk proces, maar het blijft steeds steken bij een onopgeloste tegenstrijdigheid. Verwerken gaat in fasen die je zelf kunt sturen. Doe dat wel in samenwerking met je partner of je (pastoraal) begeleider. Je kunt het hele traject namelijk niet alleen doen. Hulp vragen is nodig. Iemand leren vertrouwen en je verhaal toevertrouwen is noodzakelijk.

    Kenmerkend voor mannen is dat zij langdurig talmen en dralen voordat ze hulp vragen. Toch moet je soms een besluit nemen om er iets aan te doen en iemand anders in vertrouwen nemen. Na seksueel misbruik in je jeugd kun je er op een dag niet meer onderuit. Als je bijvoorbeeld je verslaving(en) wilt stoppen of je niet meer iedere dag somber wilt voelen. Soms wil je partner niet meer met je verder omdat er geen echte intimiteit met je te krijgen is.

    Bagatelliseren
    Het moeilijkste deel is het stoppen met bagatelliseren. Veel mannen blijven maar tegen zichzelf zeggen dat het allemaal niet zo erg was of dat het toch maar een enkele keer plaatsvond. Dat het geen naam mag hebben. Kijk steeds naar de gevolgen zoals hiervoor beschreven en je weet meer. Seksueel misbruik is de ondergrond voor veel ellende en verwarring, voor verslaving, onmacht, moeizame relaties en tal van andere zaken. Kijk wat jij herkent en neem het besluit om er iets aan te doen. Het bagatelliseren gaat het hele proces door. Je kunt niet van buiten aan je zien hoe seksueel misbruik je ziel heeft verwond. Je moet het steeds zelf naar buiten brengen. Je bent niet gek. Als jongen seksueel misbruikt worden is een ramp ook al zocht je het zelf op en vond je het prettig.

    Besef hoe ernstig het is
    Ophouden met bagatelliseren! Zeg niet dat het van geen betekenis was, iets onbeduidends of een kleinigheidje. De gevolgen van seksueel misbruik lijken nauwelijks door te dringen bij onszelf en onze omgeving. Er is een collectieve ontkenning, daarom is het zo moeilijk om erover te praten. Laat staan om erover te beginnen. Er is moed en kracht nodig om het onzichtbare zichtbaar te maken en het ongezegde te zeggen. Ongeloof en weerstand van omstanders weerhouden je ervan om met je verhaal naar buiten te komen. Ze kunnen je het gevoel geven dat je een aansteller bent.

    Maar steeds meer mannen komen met verhalen naar buiten. Soms breekt het volle besef van de ernst even door dat seksueel misbruik als een rode draad door je leven loopt. Steeds weer komt de vraag terug: wat stelde het nou eigenlijk voor? Is dat nou echt zo belangrijk om het erover te hebben? Het kan toch niet daardoor komen dat ik mij al jaren somber en machteloos voel?

    Je moet terug.

    Terug naar het moment waar alle details werden vastgelegd. 

    Als jij zelf niet terugreist naar het moment,

    dan komt het moment jou opzoeken. 

    Contact

    Riny Clarijs

    Kerkeland 18
    3958 EW Amerongen

    telefoon

    +31 622956722

    maandag 17.00 – 17.30 uur
    woensdag 09.00 – 09.30 uur en
    17.00 – 17.30 uur

    Email

    info@rinyclarijs.nl

    Copyright© Riny Clarijs | zorg voor het verhaal